Tweede kerstdag valt in 2026 op zaterdag 26 december. Veel werknemers vragen zich af of ze daar een vrije dag voor terugkrijgen. Het korte antwoord: wettelijk niet. De Nederlandse wet verplicht werkgevers niet om feestdagen vrij te geven, laat staan om een feestdag te compenseren die in het weekend valt. Of iemand er toch een dag of een aantal uren voor terugkrijgt, hangt volledig af van de cao, de arbeidsovereenkomst of de regeling die binnen het bedrijf geldt.
Hoe de feestdagen in december 2026 vallen
Eerste kerstdag, vrijdag 25 december, valt wel op een werkdag. Wie normaal op vrijdag werkt, is die dag dus vrij als zijn cao of contract dat regelt. Tweede kerstdag valt op zaterdag en levert voor de meeste kantoormedewerkers dus geen extra vrije dag op. Nieuwjaarsdag, vrijdag 1 januari 2027, valt opnieuw op een vrijdag. Wie de periode tussen kerst en oud en nieuw vrij wil nemen, heeft van maandag 28 tot en met donderdag 31 december vier vakantiedagen nodig voor een aaneengesloten vrije periode van tien dagen.
Wat zegt de wet over feestdagen?
In Nederland bestaat geen wettelijk recht op vrij op een feestdag. De Algemene termijnenwet noemt wel welke dagen als algemeen erkende feestdagen gelden, maar dat gaat over termijnen in de wet, niet over vrije dagen voor werknemers. Het recht op een vrije feestdag komt bijna altijd uit:
- de cao die voor de sector of het bedrijf geldt
- de individuele arbeidsovereenkomst
- het personeelshandboek of een vaste gewoonte binnen het bedrijf
In die afspraken staat ook wat er gebeurt als een feestdag in het weekend valt. In de meeste cao's is het simpel: valt de feestdag op een zaterdag of zondag, dan is er geen compensatie.
Wanneer krijg je wel compensatie?
Bij werk in het weekend
Werkt iemand volgens rooster op zaterdag, bijvoorbeeld in de retail, de zorg of de horeca, dan geldt 26 december voor hem gewoon als feestdag op een werkdag. Veel cao's in die sectoren geven dan een toeslag voor werken op een feestdag, vaak tussen de 50 en 100 procent, of een vervangende vrije dag.
Bij een cao met een compensatieregeling
Sommige cao's regelen dat werknemers een vast aantal feestdaguren per jaar krijgen, los van de dag van de week waarop die feestdagen vallen. Valt een feestdag dan in het weekend, dan blijven die uren gewoon staan en kun je ze op een ander moment opnemen. Het loont dus om de cao er even op na te slaan.
Bij parttimers
Parttimers die nooit op vrijdag werken, missen in 2026 zowel eerste kerstdag als nieuwjaarsdag. Ook daarvoor geldt dat er geen wettelijke compensatie is. Wel kennen steeds meer cao's een regeling waarbij feestdaguren naar rato worden toegekend, zodat parttimers niet benadeeld worden ten opzichte van collega's die toevallig op de feestdag ingeroosterd staan.
Wat kun je als werkgever doen?
Ook als het niet verplicht is, kan een werkgever ervoor kiezen om iets te doen met de weekendfeestdag. Een paar opties die je in de praktijk ziet:
- een extra vrije middag op donderdag 24 december
- een collectieve vrije dag tussen kerst en oud en nieuw, waarbij je duidelijk vastlegt of die ten koste gaat van vakantiedagen
- een kleine attentie in plaats van een vrije dag
Wil je een collectieve sluiting tussen kerst en oud en nieuw invoeren, leg dat dan ruim van tevoren vast en overleg met de ondernemingsraad als die er is. Vakantiedagen inzetten voor een collectieve sluiting kan alleen als dat vooraf schriftelijk is afgesproken.
Praktisch: plan je vrije dagen nu al
Voor werknemers is het slim om de kerstperiode van 2026 nu al in te plannen. Met vier vakantiedagen tussen 28 en 31 december ben je tien dagen achter elkaar vrij. Omdat veel collega's dezelfde rekensom maken, is het verstandig om je verlofaanvraag in oktober al in te dienen. Werkgevers die vroeg duidelijkheid geven over feestdagen, compensatie en eventuele sluitingsdagen voorkomen vragen en teleurstelling in december.
